Ảnh hưởng của Đạo giáo trong đời sống tinh thần của người Tày – Nùng xứ Lạng

Theo từ điển tiếng Việt của Hoàng Phê: “Đạo giáo là tôn giáo gốc từ Trung Quốc do Trương Đạo Lăng sáng lập ở thế kỷ II, thờ Lão Tử (Thái Thượng Lão Quân) làm ông tổ của đạo” .
Người Tày – Nùng tiếp thu quan niệm của từ đạo giáo và cho rằng thế giới có ba cõi: thiên đình = trên trời là nơi Ngọc hoàng sinh sống, trần gian = mặt đất là nơi con người và vạn vật sinh sống, âm phủ = dưới mặt đất là cõi do Diêm Vương ngự trị. Đồng bào quan niệm con người khi còn sống nếu làm nhiều điều thiện đến khi chết thân xác sẽ về với lòng đất còn linh hồn sẽ siêu thoát lên trên trời cõi nơi có nhiều điều tốt lành còn nếu ai khi sống làm nhiều điều ác thì linh hồn sẽ bị đày xuống cõi âm phủ và chịu sự đọa đày của tù ngục.
Trong tín ngưỡng Mo, Tào, Then, Pụt ta bắt gặp rất nhiều vị thần của Đạo giáo và các tôn giáo khác như: Ngọc Hoàng, Phục Hy, Nữ Oa, Thái Thượng Lão Quân, Khổng Tử, Tam Thanh (Ngọc Thanh, Thái Thanh, Thượng Thanh), các vị thần tiên …
Thày Tào (tiếng Tày – Nùng gọi là Slạo Slay) là tên gọi dùng để chỉ những người làm nghề cúng bái, chủ trì các đám ma chay, bói toán, giải hạn … Thày Tào có những nét biểu hiện rõ nét của sắc thái Đạo giáo. Theo quan niệm của đồng bào thì Thày Tào là người biết pháp thuật, trong khi hành nghề cúng bái họ đọc các bài kinh có ảnh hưởng của cả Phật giáo lẫn Khổng giáo. Trong khi cúng bái Thày Tào thường khấn bày vị nữ thần của Đạo giáo để trợ lực gồm: Tam Thanh, Huyền Đế, Linh Quan, Lão Đặng Lộc Đình, Thần Vũ Bát Sát, Lảo Tổ Thiền Sư, Hắc Hổ Huyền Đàn, Sùng Linh Địa Kỳ . Thày Tào còn là người biết xem tử vi để chọn ngày xây nhà, cưới hỏi, ma chay…
Thày Tào cúng sau khi cưới
Thày Tào cúng sau khi cưới

Then bắt nguồn từ âm Hán Việt nghĩa là Thiên (天), then tức thiên có nghĩa là mường trời/thiên đình. Then theo quan niệm của dân gian là sliên (仙), là người nhà trời được cử xuống trần thế để cứu giúp trần gian. Then là người môi giới, là người trung gian có nhiệm vụ giao tiếp giữa con người với thần linh, giữa thế giới trần tục với lực lượng siêu nhiên. Theo quan niệm của Then Ngọc Hoàng được coi như vua cha, có quyền cấp sắc cho Then. Ngoài Ngọc Hoàng ra người ta còn thấy trong Then xuất hiện rất nhiều nhân vật của Đạo giáo như Thái Thượng Lão Quân, âm binh đi theo Then để trợ giúp…

NSƯT Thủy Tiên và Nhà nghiên cứu văn hóa Dương Thuấn
NSƯT Thủy Tiên và Nhà nghiên cứu văn hóa Dương Thuấn

Như vậy cả Thày Tào lẫn Then của người Tày – Nùng đều có những ảnh hưởng rõ nét của Đạo giáo, điều này cho chúng ta biết rằng Đạo giáo có ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người Tày – Nùng.

Thày Tào Ình
Thày Tào Ình

Đạo giáo còn tồn tại dưới các dạng như cúng bái trừ tà diệt quỷ, cầu bình an chưa bệnh, bói toán… đó chính là hiện thân một phần của Đạo giáo trong đời sống của người Tày – Nùng.

 

nguồn: Lý Viết Trường, Tôn giáo của người Tày – Nùng xứ Lạng,
Tạp chí Đạo Phật ngày nay, Số 45 (09/2014), tr.33 – 34.

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.