Ảnh hưởng của Nho giáo trong đời sống của người Tày – Nùng xứ Lạng

Nho giáo cũng có những ảnh hưởng to lớn đến đời sống của người Tày – Nùng, tuy nhiên có một điều chắc chắn rằng Phật giáo và Đạo giáo là những tôn giáo có trước nên có tác động trước. Nho giáo tuy ảnh hưởng sau nhưng có nhiều tác động rõ rệt đến cuộc sống của đồng bào trên nhiều lĩnh vực như tín ngưỡng, quan niệm dân gian… cho đến ngày nay vẫn còn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau.
Về mặt tín ngưỡng Nho giáo ảnh hưởng đến cuộc sống của người Tày – Nùng qua về thờ phụng cha mẹ, cha mẹ là người có quyền quyết định mọi việc trong gia đình kể cả việc cưới xin của con cái. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, bàn thờ tổ tiên luôn được đặt nơi trang trọng nhất trong gia đình, ngoài ra đồng bào còn thờ Thành hoàng làng, thờ Thó tỳ.
Về mặt quan niệm dân gian. Ngày xưa cưới xin là việc quan trọng cả đời người nên bố mẹ phải là người đứng ra lo liệu từ việc chọn vợ đến việc cưới xin và sinh con đẻ cái sau này. Đồng bào quan niệm cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, có nhiều người đến ngày rước dâu mới biết vợ mình là người như thế nào, đây là những bất cập của Nho giáo đến nay đã không còn nữa.
Người Tày – Nùng cũng chịu ảnh hưởng của tư tưởng trọng nam kinh nữ, khi sinh con ai cũng muốn có con trai để còn nối dõi tông đường và nhờ cậy khi về già. Con trai mới được chia của cải, con trai mới được phép thắp hương lên bàn thờ gia tiên, con trai mới được đem lễ vật đến Thó Tỳ (Thổ Công) cúng trong các ngày lễ như mùng 1 – 2 tết nguyên đán, tết mùng 3 tháng 3, mùng 5 tháng 5 âm lịch…

Ảnh hưởng của Nho giáo trong đời sống của người Tày - Nùng xứ Lạng
Cúng thổ công (Ảnh: Pay Thó/Thồ)


Nho giáo cũng ảnh hưởng sâu đậm đến quan niệm của đồng bào, điều này thể hiện qua việc các Thày Tào, Thày Mo dùng chữ nho để viết chữ. Ngoài ra trong mỗi bản làng do ảnh hưởng của Nho giáo nên việc học hành luôn được coi trọng, chính các Thày Tào là những tri thức của bản làng và được mọi người kính trọng.
Ngoài ra các thuyết của Nho giáo như nhân nghĩa, trung quân ái quốc, tam tòng tứ đức… đã ăn sâu vào đời sống của đồng bào, điều này thể hiện qua việc vợ là phải theo nhà chồng, hoàn toàn phụ thuộc vào nhà chồng; thuyết trung quân ái quốc đã góp phần hun đúc lòng yêu nước và sự trung nghĩa của đồng bào góp phần vào công cuộc đánh đuổi giặc ngoại xâm.
Như vậy Nho giáo mặc dù đến sau nhưng nó vẫn có được chỗ đứng nhất định trong lòng dân tộc, người ta có thể dễ dàng tìm thấy những ảnh hưởng của nó trong đời sống thường ngày. Tuy nhiên những quan niệm của Nho giáo đã ngày càng được cởi mở hơn, ngày nay nữ giới đã được coi trọng hơn và ngày càng được bình đẳng trong cuộc sống.

nguồn: Lý Viết Trường, Tôn giáo của người Tày – Nùng xứ Lạng,
Tạp chí Đạo Phật ngày nay, Số 45 (09/2014), tr.31 – 34.

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.