Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

Bắc Sơn là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Lạng Sơn, với địa hình phức tạp, đồi núi chiếm gần 80% diện tích đất tự nhiên của toàn huyện; là nơi có địa hình rừng núi rậm rạp, hiểm trở, bao bọc xung quanh là những dãy núi đá vôi cao sừng sững nối liền với các huyện của tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Thái Nguyên; đồng thời có các hang đá tự nhiên tạo nên địa thế vô cùng hiểm trở và có tính chiến lược đối với việc xây dựng căn cứ địa cách mạng,có thể che dấu và bảo toàn lực lượng, là phòng tuyến thiên nhiên có tác dụng ngăn cản sự tấn công của giặc, có tuyến giao thông quốc lộ 1B thông suốt giữa 2 tỉnh Lạng Sơn và Thái Nguyên có vị trí quan trọng trong công tác quốc phòng, an ninh và là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng thuộc cánh cung Bắc Sơn của vùng Đông Bắc nước ta.

Hội nghị Trung ương lần thứ 8 của Đảng (tháng 5/1941) do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì, Đảng ta đã quyết định chọn Bắc Sơn (thuộc tỉnh Lạng Sơn) và Võ Nhai (thuộc tỉnh Thái Nguyên) thành lập vùng căn cứ cách mạng Bắc Sơn – Võ Nhai, đây là vùng căn cứ địa cách mạng ở Việt Bắc, để chuẩn bị cho khởi nghĩa vũ trang từng phần, tiến lên Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Phát huy địa thế thuận lợi và truyền thống anh hùng chống giặc ngoại xâm, nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã đoàn kết một lòng làm nên cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn ngày 27/9/1940 lịch sử. Từ năm 1936 đến năm 1940, nhiều đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng đã được cử lên Bắc Sơn để chỉ đạo cách mạng; Đảng bộ, nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã có những đóng góp đặc biệt quan trọng đối với hoạt động của vùng ATK.

Để ghi nhận những đóng góp to lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định sô 1714/QĐ-TTG, ngày 23/9/2013 về việc công nhận 08 xã An toàn khu thuộc tỉnh Lạng Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp bao gồm  08 xã: Vũ Lễ, Tân Hương, Tân Lập, Vũ Lăng, Bắc Sơn, Quỳnh Sơn, Hữu Vĩnh, Hưng Vũ. Các xã: Tân Lập, Tân Hương, Hưng Vũ, Vũ Lễ, Vũ Lăng, Bắc Sơn, Quỳnh Sơn, Hữu Vĩnh (huyện Bắc Sơn) là vùng ATK thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược. Đây là nơi diễn ra khởi nghĩa Bắc Sơn, cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo; là nơi thành lập Đội cứu quốc quân Bắc Sơn (Cứu quốc quân 1) đội quân vũ trang đầu tiên do Đảng lãnh đạo, đội quân tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam và là địa bàn huấn luyện chính trị, quân sự của Đảng. Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã nuôi giấu, bảo vệ an toàn cho các cơ quan, cán bộ cao cấp của Trung ương, Xứ ủy Bắc kỳ trong thời kỳ hoạt động cách mạng ở Bắc Sơn. Đây cũng là nơi đặt trạm liên lạc thông suốt giữa Trung ương với Xứ ủy Bắc kỳ và các địa bàn khác, là nơi cung cấp tài liệu cho công tác huấn luyện cán bộ cách mạng của Đảng.

1. Xã Tân Lập:

Là nơi hoạt động và chỉ đạo mở rộng xây dựng lực lượng phong trào cách mạng của các đồng chí Hoàng Văn Thụ, Thường vụ Trung ương Đảng, Bí thư xứ Ủy Bắc Kỳ trong những năm 1936; đồng chí Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Trần Đăng Ninh, Phùng Chí Kiên, Lương Văn Tri, Nguyễn Cao Đàm, Võ Nguyên Giáp. Tại đây đã diễn ra các Hội nghị lớn của Trung ương Đảng.

Ngày 23/6/1941 sau khi dự Hội nghị Trung ương 8, đoàn cán bộ gồm các đồng chí: Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên, Trần Đăng Ninh đã dừng chân, nghỉ và làm việc tại Lân pán, xã tân Lập 42 ngày để triển khai Nghị quyết Trung ương 8 và bàn việc củng cố, phát triển lực lượng vũ trang cơ sở của Đảng bộ Bắc Sơn

Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

Ngày 12/7/1941 tại Lân táy, xã tân lập các đồng chí Trường Chinh và Hoàng Văn Thụ đã chỉ đạo Đội Cứu quốc quân và nhân dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 của Đảng: “Đẩy mạnh phong trào chống phát xít Nhật, Pháp, đấu tranh giải phóng dân tộc”

Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

Năm 1949 tại Pác Ca, thôn Lân Pán, xã Tân Lập đã diễn ra Hội nghị lớn của Trung ương họp bàn chuẩn bị cho chiến dịch Đông Bắc 1950. Trung ương đã chọn Lân Pán làm điểm tập dượt lực lượng, tập kết vũ khí, lương thực, tổ chức đắp sa bàn, đào hào diễn ra gần 1 tháng. Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Thượng tướng Chu Văn Tấn đã trực tiếp đến kiểm tra,chỉ đạo cuộc diễn tập.

2. Xã Tân Hương:

Là nơi đồng chí Lê Xuân Thụ, phái viên Trung ương Đảng lên củng cố phong trào cách mạng ở Bắc Sơn trong những năm 1937 – 1938

Nổi tiếng với các địa điểm thôn Mỏ Tát, đồi Nà Kheo, Sa Khao với  các  sự kiện nổi bật: thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của Châu Bắc Sơn do đồng chí Hoàng Văn Thụ, Bí thư Xứ Ủy Bắc Kỳ tổ chức vào ngày 26/9/1036. Thành lập Đội Du kích Bắc Sơn, đây là lực lượng vũ trang đầu tiên của Đảng ta (14/10/1940).

Cuối tháng 6 đầu tháng 7 năm 1941 đoàn cán bộ Trung ương gồm các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên đi dự Hội nghị Trung ương 8 về qua Bắc Sơn đã ở nhà ông Dương Công Meng (thôn Dục Pán), bà Lý Thị Quyên (Làng Sa Khao). Đoàn đã được đội du kích Bắc Sơn và nhân dân đại phương che chở, nuôi dấu và bảo vệ an toàn.

3. Xã Hưng Vũ:

Tại đây năm 1936 đồng chí Hoàng Văn Thụ, Thường Vụ Trung ương Đảng, Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ đã trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng Bắc Sơn. Ngày 27/9/1940 cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, dành thắng lợi tại Đồn Mỏ Nhài xã Hưng Vũ đập tan bộ máy cai trị của thực dân Pháp ở Châu Bắc Sơn.

Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

Tháng 2/1941 sau khi dự Hội nghị Trưng ương 8 tổ chức tại Pác Pó (Cao Bằng) đoàn cán bộ gồm các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Trần Đăng Ninh đã dừng chân ở bắc Sơn chỉ đạo phong trào cách mạng ở bắc Sơn và đổi tên Đội Du kích Bắc Sơn thành Trung đội Cứu quốc quân gồm 24 đồng chí do đồng chí Lương văn Tri làm chỉ huy.  Đây cũng là nơi hoạt động của các đồng chí Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên, Trần Đăng Ninh trong thời gian chỉ đạo phong trào cách mạng ở Bắc Sơn.

4. Xã Vũ Lăng:

Là nơi đồng chí Lê Xuân Thụ, phái viên trung ương Đảng lên củng cố phong trào cách mạng  ở Bắc Sơn trong năm 1936, cũng là nơi làm việc và hoạt động của đồng chí Trần Đăng Ninh – Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và đồng chí Nguyễn Thành Diên – ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ trong năm 1940. Tại Mỏ Tát đã diễn ra sự kiện thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở Bắc Sơn dưới sự chỉ đạo của đồng chí Hoàng Văn Thụ. Năm 1938, xã Vũ Lăng được chọn làm điểm để mở rộng phong trào truyền bá chữ quốc ngữ và chỉ đạo triển khai các chủ trương của Xứ ủy Bắc Kỳ.

Ngày 14/10/1940 tại Sa Khao, xã vũ Lăng đồng chí Trần Đăng Ninh triệu tập cuộc họp với các chiến sĩ cách mạng thực hiên và quyết định thành lập “Đội du kích Bắc Sơn” do đồng chí Trần Đăng Ninh làm chỉ huy trưởng. Đây là lực lượng vũ trang đầu tiên của Đảng ta, sau này phát triển thành Đội Cứu quốc quân I, II, III (tiền thân của Đội Việt nam tuyên truyền giải phóng quân)

Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

5. Xã Vũ Lễ:

Tại rừng Khuổi Nọi (xã vũ Lễ), ngày 23/2/1941, đồng chí Hoàng Văn Thụ thay mặt trung ương Đảng quyết định đổi tên Đội du kích Bắc Sơn thành đội Cứu quốc quân I do đồng chí Trần Đăng Ninh làm chỉ huy trưởng. Địa điểm rừng Khuổi Nọi cũng chính là nơi ở và huấn luyện của Đội du kích Bắc Sơn và Đội Cứu quốc quân I.

6. Xã Bắc Sơn:

Năm 1941 đoàn cán bộ Trung ương Đảng đi dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tại Pác Pó (Cao Bằng) về đã dừng chân ở Xã bắc Sơn, tại đây các đồng chí Thường vụ Trưng ương đã truyền đạt nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương cho cán bộ, đảng viên trong chi bộ Bắc Sơn. Đồng thời, các đồng chí còn chỉ đạo củng cố, phát triển lực lượng vũ trang cơ sở, giúp huấn luyện cán bộ, bồi dưỡng thêm về phương pháp tổ chức quần chúng cách mạng.

Là nơi làm việc của đồng chí Trần Đăng Ninh – Bí thư Xứ Ủy Bắc kỳ và đồng chí Nguyễn Cao Đàm trong những năm 1942- 1945. Các địa điểm trong xã như đình Dục Lắc, Lân Hoài, Lân Lắc là nơi bí mật tổ chức huấn luyện quân sự của cán bộ, du kích và đội tự vệ các xã lân cận tuyệt đối an toàn.

Ngày 18/4/1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng chị bộ xã Bắc Sơn đã kết hợp với lực lượng vũ trang, dân quân du kích và đông đảo quần chúng nhân dân các xã Hưng Vũ, Chiêu Vũ đồng loạt nổi dậy tấn công giành chính quyền tại đồn Mỏ nhài, xã Hưng Vũ, đập tan bộ máy cai trị của thực dân Pháp.

7. Xã Hữu Vĩnh:

Năm 1949 Bộ Tư lệnh Mặt trận Biên giới (tức Liên khu Việt Bắc) đã đặt bản doanh chỉ huy tại thôn Pác Mỏ và thôn Pác Lũng, xã Hữu Vĩnh để làm cơ sở cho việc huấn luyện quân sự, tổ chức diễn tập chiến đấu tại xã Tân Lập cuẩn bị cho chiến dịch Đông Khê 1950. Đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ đạo.

Đây là địa bàn đồng chí Lê Xuân Thụ, phái viên trung ương Đảng lên củng cố xây dựng con đường chiến lược từ Bắc Sơn qua Bình Gia, Thất Khê đến biên giới Việt – Trung trong giai đoạn 1937- 1938.

Ngày 10/8/1941 các đồng chí Phùng Chí Kiên, Lương văn Tri rút lui ra khỏi Bắc Sơn đã đượcnhân dân các xã Vũ Lăng, Hữu Vĩnh, Long Đống che chở, bảo vệ rút lui an toàn

8. Xã Quỳnh Sơn:

Là nơi đồng chí Hoàng Quốc Việt lên trực tiếp chỉ đạo các chi bộ ở Bắc Sơn gây dựng cơ sở từ năm 1937- 1940. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ  huyện Bắc Sơn, ngày 22/9/1940 quần chúng nhân dân xã Quỳnh Sơn đã tổ chức phục kích đánh Pháp tại cầu Ná Riềng, cung cấp vũ khí đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, góp phần làm nên thắng lợi cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn.

Tháng 8/1941, bảo vệ Tiểu đội Cứu quốc quân I do đồng chí Hoàng Văn Thái (Tổng tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân ViệtNam) rút lên vùng biên giới phía bắc sang hướng Bình Gia, Tràng Định, ra biên giới Việt – Trung an toàn

Ngày 23/4/1945 tại khu vực Co Chơi – địa phận đèo Tam Canh, xã Quỳnh Sơn, quân du kích Bắc Sơn đã phục kích và tiêu diệt 07 tên lính Nhật trên đường kéo vào Bắc Sơn.

Các xã thuộc An toàn khu Lạng Sơn

Từ 1945 – 1954, tại đình làng và khu vực Rục Roài là nơi huấn luyện cán bộ cách mạng của Đảng bộ huyện Bắc Sơn

Năm 1947 tại khu vực Nà Tấn, xã Quỳnh Sơn, Đảng bộ huyện tổ chức 02 cuộc mít ting phát động “Tuần lễ vàng”, “Quỹ độc lập”, “Hũ gạo kháng chiến” có hàng nghìn người tham dự, quyên góp tiền, hiện vật cho kháng chiến.

nguồn: Trung tâm Xúc tiến Du lịch Lạng Sơn

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.